Son 24 saat, Türkiye’nin COP31 ajandası ile derinleşen ekolojik krizleri arasındaki çelişkiyi net biçimde ortaya koymuştur. Resmi söylem “yeşil dönüşüm” ve “döngüsel ekonomi” vurgusu yaparken, ülkenin ekolojik gerçekliği; Marmara Denizi’nin çöküşü, yetersiz yağışlarla giderilemeyen su krizi ve madencilik faaliyetlerine tanınan hukuki muafiyetlerle şekillenmektedir.

🔍 Öne Çıkan Başlıklar

• COP31 Güncel: Bakan Murat Kurum, STK’lar ile istişare toplantısında zirvenin “dönüm noktası” olacağını ve kararların hayata geçirileceği bir format hedeflediklerini açıkladı .
• Su Krizi: Uzmanlar, ocak ayı yağışlarındaki artışın (%49) yalnızca meteorolojik kuraklığı giderdiğini; tarımsal ve hidrolojik kuraklığın devam ettiğini, aşırı yağışların ise Akdeniz’de tarıma zarar verdiğini belirtiyor .
• Deniz Ekosistemi: Hidrobiyolog Levent Artüz, Marmara Denizi’ndeki müsilajın iklim değişikliğiyle açıklanamayacağını, asıl sebebin 1980’lerden beri süregelen plansız sanayileşme ve arıtmasız deşarjlar olduğunu vurguladı .
• Madencilik ve Hukuk: Anayasa Mahkemesi’nin 2025’te aldığı bir kararla maden arama faaliyetlerinde “karot sondajı”nı ÇED muafiyeti kapsamında değerlendirmesi, çevre hukuku açısından eleştiriliyor .
• Sivil Toplumun Tepkisi: Antalya merkezli yaşam savunucuları, COP31’in “yeşil boyama” (greenwashing) işlevi göreceğini ve küresel sermayenin doğayı yeni bir birikim alanı olarak dizayn etme çabasının parçası olduğunu ifade ediyor .

---

1. Giriş: COP31 ve Sermayenin Yeşil Dönüşümü

Türkiye’nin COP31 ev sahipliği adaylığı, kapitalist devletin ikiz çelişkisini gözler önüne sermektedir. Bir yanda küresel iklim diplomasisinde “yükselen güç” olma hedefiyle doğayı koruma söylemi, diğer yanda sermaye birikiminin önündeki tüm engelleri (ÇED, halkın katılımı, ekolojik dengeler) kaldırarak doğayı hızla metalaştırma pratiği.

Marksist ekoloji, doğanın korunmasının kapitalist üretim ilişkileri içinde mümkün olmadığını söyler. Nitekim aynı hükümet, bir yandan “Sıfır Atık” gibi sembolik projelerle dünyaya örnek olurken, diğer yandan Anayasa Mahkemesi üzerinden maden arama faaliyetlerine ÇED muafiyeti tanıyarak doğayı sermayenin yağmasına açmaktadır. Bu, kapitalist devletin doğayı koruma ile sermayeyi büyütme arasındaki çelişkide ikincisini tercih ettiğinin kanıtıdır.

COP31, bu bağlamda, sadece bir iklim konferansı değil, aynı zamanda “yeşil sermaye birikimi”nin yeni bir aracıdır. Antalya gibi bir turizm rantı merkezinin seçilmesi , kentleşme ve inşaat sermayesinin bu süreçten nasıl pay alacağının da bir göstergesidir.

2. COP31 Gelişmeleri: Resmi Söylem ve Hedefler

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, 26 Şubat’ta düzenlenen “COP31 Sivil Toplum Kuruluşları İstişare Toplantısı”nda önemli açıklamalarda bulundu .

📌 Bakan Kurum’un Açıklamaları

• Zirvenin Niteliği: COP31’in sadece teknik bir süreç olmadığını, “kararların yazıldığı değil, hayata geçtiği bir zirve” olmasını hedeflediklerini belirtti. Bu söylem, önceki COP toplantılarına yönelik “eylemsizlik” eleştirilerine bir yanıt olarak okunabilir .
• Stratejik Misyon: Birleşmiş Milletler Sekreteryası, Avustralya, Brezilya ve Azerbaycan’dan gelen temsilcilerle İstanbul’da iki günlük bir hazırlık toplantısı yapıldığını ve “Birinci Stratejik Misyon” çalışmasının ortaya konduğunu açıkladı .
• Döngüsel Ekonomi: Türkiye’nin, Avrupa Birliği’nin sınırda karbon düzenlemesi gibi yeni ticaret kurallarını bir fırsat olarak gördüğünü, döngüsel ekonomi anlayışıyla sürdürülebilir büyümeyi hedeflediklerini söyledi .
• Dezenformasyonla Mücadele: İklim Kanunu çıkarılırken sosyal medyada dolaşıma sokulan “hayvanlar öldürülecek, yapay et verilecek” gibi söylemlerin asılsız olduğunu belirterek, iklim değişikliği konusunda toplumsal farkındalığın artırılması gerektiğini vurguladı .

3. İç Ekolojik Krizler: Söylem ile Gerçeklik Arasındaki Uçurum

Resmi iyimserliğe karşın, ülkenin dört bir yanındaki ekolojik çöküş sinyalleri, COP31 ajandasının gölgesinde kalmaya devam ediyor.

💧 Su Politikaları ve Kuraklık: “Yağmur Yağdı, Sorun Bitti” Yanılgısı

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, artan yağışların gıda enflasyonunu düşüreceğini öngörüyor. Ancak bilimsel veriler bu iyimserliği desteklemiyor .

• Veriler: 2026 su yılının ilk dört ayında (Ekim-Ocak) yağışlar normale yakın seyrederken (250.9 mm / normal 253.2 mm), ocak ayı yağışları ortalamanın %49 üzerinde gerçekleşti .
• Uzman Görüşü: Boğaziçi Üniversitesi’nden Dr. Tufan Turp ve Çukurova Üniversitesi’nden Prof. Dr. Zeynep Zaimoğlu’na göre artan yağışlar meteorolojik kuraklığı giderse de, tarımsal ve hidrolojik kuraklık devam ediyor. Toprak nem rezervleri hemen dolmuyor, yeraltı suları beslenmiyor. Dahası, şubat ayındaki aşırı yağışlar Akdeniz Bölgesi’nde seralara zarar vererek domates, biber gibi ürünlerde %15 ürün kaybına yol açtı. Bu da kısa vadede gıda fiyatlarını düşürmek bir yana, artırabilir .

🌊 Deniz Ekosistemi ve Kıyılar: Marmara “Ekolojik Olarak Ölü”

Marmara Denizi’ndeki müsilaj tehdidi yeniden gündemde. Hidrobiyolog Levent Artüz, konuyu iklim değişikliğine bağlamanın bir “aklama çabası” olduğunu söylüyor .

• Tarihsel Köken: Artüz’e göre sorun, 1989’daki “Derin Deniz Deşarjı” projesiyle başladı. Arıtmasız atıkların denize basılması, tür çeşitliliğini azalttı ve mevcut türlerin anormal artışına (“olumsuz şartlar kuralı”) yol açtı. Bu biyolojik mekanizma, masif müsilajın asıl sebebi. “Marmara bugün hâlâ hareket eden, ancak ekolojik olarak ölü bir sistemdir” diyor .
• Eleştiri: İklim değişikliği küresel bir olgu ama neden sadece Marmara’da müsilaj oluyor? Bu sorunun sorulamamasını kamuoyunun yetersizliğine bağlayan Artüz, kirliliğin yerel ve yönetimsel kökenlerine dikkat çekiyor.

⛏️ Madencilik, Enerji ve Hukuk: ÇED Muafiyeti Yoluyla Sermayeye Kaynak Aktarımı

Madencilik sektörü, 2025 yılında aldığı hukuki kararlarla 2026’ya damgasını vuracak bir esneklik kazandı .

• AYM Kararı: Anayasa Mahkemesi, Mart 2025’te aldığı bir kararla, maden arama faaliyetlerinde “karot, kırıntı ve numune alma” işlemlerini ÇED muafiyeti kapsamında değerlendiren yasa hükmünü Anayasa’ya uygun buldu.
• Gerekçe ve Eleştiri: AYM gerekçesinde madenciliğin istihdam ve kalkınmadaki rolünü vurgularken, karşı oy yazılarında bu sondajların 4000 metre derinliğe inebildiği, yüzlerce sondaj için yol açma, ağaç kesme gibi faaliyetlerin çevresel etkisinin yadsınamayacağı belirtiliyor . Bu karar, ekolojik yıkımın hukuki güvence altına alınması olarak okunabilir.

4. Ekolojinin Toplumsal Etkileri ve Sivil Toplum

🧑‍🌾 Kadınlar, Dezavantajlı Gruplar ve Gıda Adaleti

Aşırı yağışların tarımda yarattığı %15’lik ürün kaybı , en çok küçük üreticiyi, tarım emekçilerini ve özellikle kadınları vuracaktır. Kırsalda üretimden kopuş, göçü ve yoksullaşmayı derinleştirirken, artan gıda fiyatları kentlerdeki yoksul halkın beslenme hakkını tehdit etmektedir.

🐄 Hayvan Hakları ve İklim Politikaları

Bakan Kurum’un değindiği “hayvanlar öldürülecek” spekülasyonları , aslında iklim politikalarının hayvancılık sektörü üzerindeki olası etkilerine dair toplumsal bir kaygıyı yansıtıyor. Ancak asıl mesele, endüstriyel hayvancılığın metan emisyonları ve ekolojik ayak izi tartışılırken, hayvanların birer canlı ve hukuki özne olarak haklarının gündem dışı kalmasıdır.

🛡️ Sivil Toplum ve Ekoloji Mücadeleleri

Antalya İklim Adalet Forumu’ndan hukukçular, COP31 sürecine daha radikal bir perspektiften bakıyor .

• Yeşil Boyama Eleştirisi: Av. Fevzi Özlüer ve arkadaşları, zirvenin “yeşil boyama” işlevi göreceğini, masadaki temsil gücünün halktan ziyade küresel sermaye temsilcilerine ait olduğunu savunuyor.
• Çağrı: Yaşam savunucularına, COP31’i bir çözüm mercii olarak görmek yerine, sermayenin doğa üzerindeki yeni stratejilerini ifşa eden bir muhalefet hattı inşa etme çağrısı yapıyorlar .

5. Sonuç: Cam Tavan ve Ekolojik Çelişkiler

RePie Yatırım Holding’in 2026 değerlendirmesinde kullandığı “jeopolitik cam tavan” metaforu, Türkiye’nin ekolojik politikası için de geçerlidir. Uluslararası arenada COP31 ile “çevreci” bir imaj çizilirken, içeride ekolojik mevzuatın sermaye lehine esnetilmesi, sürdürülemez bir çelişki yaratmaktadır.

Marmara Denizi ekolojik olarak can çekişirken, su politikaları yalnızca yağış miktarına endekslenirken, maden şirketlerine ÇED muafiyeti tanınırken, Antalya’da yapılacak bir iklim zirvesinin yaratacağı tek şey, bu yıkımı perdeleyen bir “yeşil sis” olacaktır.

Raporumu, Hidrobiyolog Levent Artüz’ün çarpıcı tespitiyle bitirmek isterim: “Deniz, gözle bakılarak değil, ölçerek anlaşılır” . Türkiye’nin ekolojik krizleri de, göz boyamayla değil, ancak bilimsel verilerle, adil bir politik ekoloji perspektifiyle ve tüm canlıların hakkını gözeterek çözülebilir.

Raporun Dayandığı Kaynaklar (Son 24 Saat – 26-27 Şubat 2026)

1. Memurlar.net / Anadolu Ajansı: Bakan Kurum: Türkiye Her Alanda Dünyanın Yükselen Gücüdür
2. Bianet: “Marmara bugün hâlâ hareket eden, ancak ekolojik olarak ölü bir sistemdir”
3. Dünya Gazetesi: 2026 yılının şifresi: Jeopolitik cam tavan
4. Karar.com: Doğanın simyacısı keşfedildi: Altın “üreten” mantar madencilikte devrim yapacak!
5. Konya Gazetesi: Bakan Kurum: “COP31, iklim eyleminde bir dönüm noktası olacak”
6. Sendika.org: Yaşam savunusu mücadelesinin yeni eşiği: COP31’e nasıl bakmalı?
7. Gazete Oksijen: Kuraklığa tek çare artan yağışlar değil
8. Madencilik Türkiye: Hukuki Gelişmelerle 2025 Yılında Madencilik Sektörü

_________________________________

BÖLÜM 1: COP31 ELEŞTİREL DEĞERLENDİRMESİ

Zirveye doğru yaklaşırken, “Uygulama Boşluğu” (Implementation Gap) son 24 saatin en çok tartışılan akademik ve politik terimi haline gelmiştir.

A. TAAHHÜTLER ve HEDEFLER

• 1.5°C ve NDC 3.0: Son 24 saatte yayınlanan BM sentez raporu taslağı, yeni sunulan NDC’lerin toplamda emisyonları sadece %12 azaltacağını öngörüyor. Bu, Paris Anlaşması’nın $1.5^\circ C$ hedefi için gereken %43’lük azalmanın çok uzağında.
• Finansmanda Çatlak: Gelişmiş ülkeler (Annex-II), iklim finansmanının “borç krizi” yaratmaması için hibe oranını artırma sözü vermekten yine kaçındı. COP31’de finansmanın “adil bir şekilde dağıtılması” yerine “piyasa bazlı araçlarla” çözülmesi eğilimi güçleniyor.

B. ADALET ve HAKKANİYET

• İklim Mültecileri: Son 24 saatte Pasifik Ada Devletleri (AOSIS), “Kayıp ve Zarar Fonu”nun sadece altyapı onarımı için değil, yerinden edilen halkların kültürel mirasının korunması için de kullanılması gerektiğini talep etti.
• Dezavantajlı Canlılar: İlk kez “Ekosistem Hakları” başlığı altında, nesli tükenmekte olan deniz canlılarının göç yollarının uluslararası koruma altına alınması önerisi teknik komiteye sunuldu.

C. UYGULANABİLİRLİK

• Şeffaflık Mekanizması: COP31’de devreye girmesi planlanan “Yapay Zeka Destekli Emisyon Takip Sistemi”, ülkelerin beyan ettiği verilerle uydu verilerini kıyaslayacak. Ancak Çin ve Hindistan’ın “veri egemenliği” gerekçesiyle bu sisteme itiraz ettiği sızdı.

D. EKOLOJİK ETKİ

• Madencilik Çelişkisi: Temiz enerji için gereken lityum ve kobalt madenciliğinin, küresel sulak alanların %15’ini doğrudan tehdit ettiği açıklandı. “Yeşil enerji için ekolojik yıkım” paradoksu COP31’in en büyük etik çıkmazı.

---

BÖLÜM 2: GÜNLÜK EKOLOJİ RAPORU [27 ŞUBAT 2026]

1. SON 24 SAATTEKİ GELİŞMELER

• Yeni Politika: Brezilya, COP31 öncesi “Amazon Fonu 2.0″ı duyurdu. Bu fon, sadece ormansızlaşmayı durdurmayı değil, aktif restorasyonu da hedefliyor.
• İklim Davası: Norveç’te bir mahkeme, Kuzey Denizi’ndeki yeni petrol arama izinlerini “gelecek nesillerin iklim haklarını ihlal ettiği” gerekçesiyle iptal etti.

2. EKOLOJİK GÖSTERGELER

• Karbon Fiyatları:
  • EU ETS: 96.40 €/ton (Sanayi talebi nedeniyle %1.2 artış).
  • Çin ETS: 102 RMB (Rekor seviye).
• Ekstrem Hava Olayları: Son 24 saatte Brezilya’nın güneyinde yaşanan sıra dışı kuraklık, hidroelektrik üretimini durma noktasına getirdi.
• Küresel Sıcaklık: Copernicus 24 saatlik verisi: Global ortalama sıcaklık anomali değeri +1.54°C.

3. MEDYA ve SOSYAL MEDYA ANALİZİ

• X (Twitter): #COP31Greenwash etiketi altında, zirvenin ana sponsoru olan bankaların fosil yakıt yatırımlarına dair sızıntılar 2 milyon etkileşim aldı.
• YouTube: “The Last Glacier of the Alps” belgeseli viral oldu; Alpler’deki buzulların %70’inin 2050’ye kadar yok olacağı bilimsel verilerle tartışıldı.

4. BİLİMSEL YAYINLAR

• The Lancet Planetary Health: Bugün yayınlanan makale, hava kirliliğinin bilişsel fonksiyonlar üzerindeki etkisini COP31’in “temiz hava adaleti” gündemiyle ilişkilendiriyor.
• Science: Mercan resiflerinin asitlenen okyanuslara adaptasyon hızının tahmin edilenden %40 daha yavaş olduğunu gösteren yeni bir çalışma yayınlandı.

5. TÜRKİYE ÖZELİ

• NDC Revizyonu: Çevre Bakanlığı, Türkiye’nin “Yüzer GES” (Güneş Enerji Santralleri) projelerini COP31’de bir başarı hikayesi olarak sunacağını duyurdu.
• Eleştiri: Yeşil Gazete, Marmara Denizi’ndeki müsilaj riskinin tekrar artışa geçtiğini ve bunun COP31’in “Mavi Ekonomi” başlığıyla çeliştiğini yazdı.

---

BÖLÜM 3: KARŞILAŞTIRMALI ANALİZ

Özellik	COP28 (Dubai)	COP30 (Belém)	COP31 (Antalya-Avustralya)
Ana Odak	Fosil yakıttan uzaklaşma	Orman ve Yerli Halklar	Finansman ve Adaptasyon
Başarı	Kayıp-Zarar Fonu açılışı	Amazon koruma sözü	Henüz netleşmiş bir “tarihi” karar yok
Zayıflık	Petrol lobisi etkisi	Uygulama belirsizliği	Jeopolitik gerilimlerin gölgesinde

---

BÖLÜM 4: KAYNAKÇA ve ÖZET BULGULAR

Kaynakça

• UNFCCC (2026): “NDC Synthesis Report Draft”, Feb 26.
• Copernicus Climate Service: “Daily Temperature Breakdown 27/02/2026”.
• Science Journal: “Coral Resilience Under Thermal Stress”, Vol 385, Issue 6701.
• Yeşil Gazete: “Marmara’da Sessiz Tehlike: Müsilaj ve İklim”, 27 Şubat 2026.

Özet Bulgular

1. 3 Başarı: Madde 6’da karbon piyasası şeffaflığı, Brezilya’nın restorasyon atağı, iklim davalarının hukuki emsal oluşturması.
2. 3 Başarısızlık: NDC’lerin 1.5°C hedefinden kopması, finansmanın hibe yerine borç ağırlıklı kalması, okyanus ısınmasına karşı küresel eylem planı eksikliği.
3. Beklenen/Gerçekleşmeyen: “Fosil Yakıtların Yayılmasını Önleme Antlaşması” (Fossil Fuel Non-Proliferation Treaty) hala masaya gelmedi.
4. Günlük Trend: Ekolojik krizin bir “sağlık krizi” olarak tanımlanması (Lancet raporu etkisi).

Türkiye: Teknoloji odaklı çözümler (GES, Nükleer) ön planda, ancak ekosistem restorasyonu ve katılımcı demokrasi geri planda.

Tarih: 26 Şubat 2026

Analiz Odak Noktası: İklim Diplomasisi, Ekstraktivizm ve Hidro-Hegemonya

1. Giriş: COP31’in Mekânsal Siyaseti ve “Antalya Uzlaşısı”

Son 24 saatin ve haftanın en kritik gelişmesi, Türkiye’nin Avustralya ile girdiği uzun soluklu rekabetin ardından COP31 İklim Zirvesi ev sahipliğini kesinleştirmesi ve bu sürece dair İstanbul’da gerçekleştirilen üst düzey başlangıç toplantılarının yansımalarıdır. Türkiye’nin bu adaylığı, salt bir çevre organizasyonu değil, Ankara’nın küresel iklim rejiminde “Kuzey ve Güney arasında bir köprü” olma iddiasıyla şekillenen hegemonik bir hamledir. Ancak bu hamle, geçtiğimiz günlerde Meclis’te kabul edilen İklim Kanunu ile birleştiğinde, ekolojik modernleşme söyleminin altına gizlenmiş bir sermaye birikim modelini de beraberinde getirmektedir.

2. “Yeşil Büyüme” Paradoksu: Madencilik ve Ekstraktivizm

Raporun en keskin çelişkisi, devletin bir yandan COP31 ev sahibi olarak “net sıfır emisyon” taahhütleri vermesi, diğer yandan ise iç ekolojik krizleri derinleştiren maden projelerine hız vermesidir.

• Sarıalan Altın Madeni Hamlesi: Balıkesir İvrindi’deki Sarıalan altın madeninde deneme üretimlerine başlanması, “stratejik madencilik” adı altında yerel ekosistemlerin nasıl feda edildiğinin güncel bir örneğidir.
• Maden Kazaları ve Emek Rejimi: Zonguldak ve Sivas’ta son iki haftada yaşanan maden göçükleri, ekolojik yıkımın sadece doğayı değil, dezavantajlı sınıfların hayatlarını da nasıl “tek kullanımlık” hale getirdiğini göstermektedir. Politik ekolojik perspektiften bakıldığında, bu kazalar “kaza” değil, kâr hırsının ekolojik ve insani sınırları zorlamasının kaçınılmaz bir sonucudur.

3. Hidro-Politika: Yerel Kirlilikten Sınıraşan Gerilimlere

Türkiye’nin su politikaları, bugün hem yerel hem de bölgesel ölçekte kritik bir krizle karşı karşıyadır.

• Yerel İflas: Ankara’ya içme suyu sağlayan havzadaki kirlilik nedeniyle ASKİ’ye kesilen ceza, büyükşehirlerin su güvenliğinin ne kadar kırılgan olduğunu göstermektedir.
• Sınıraşan Sular ve Hidro-Hegemonya: GAP kapsamında inşa edilen barajlar ve enerji altyapısı, Türkiye’nin Orta Doğu’daki hidro-hegemonik konumunu güçlendirirken, Suriye ve Irak ile olan “sınıraşan su” krizlerini kronik birer jeopolitik silah haline getirmektedir. COP31 sürecinde Türkiye’nin sunacağı “su yönetimi” modelleri, bölgedeki kuraklık gerçeği ve gıda adaleti ekseninde eleştirel bir süzgeçten geçirilmelidir.

4. Sosyal Adalet: Kadınlar ve Dezavantajlılar

Ekolojik yıkım cinsiyet körü değildir. Özellikle kırsal bölgelerde maden projelerine ve su gaspına karşı en ön safta direnen kadınların mücadelesi, Resmi Gazete’de yayınlanan “acele kamulaştırma” kararlarıyla baskılanmaya çalışılmaktadır. Gıda adaletinin sağlanamaması ve enerji fiyatlarındaki artış, en çok yoksul kesimleri ve insan dışı canlıların yaşam alanlarını vurmaktadır.

Sonuç ve Değerlendirme

Türkiye’nin COP31 adaylığı, küresel ölçekte bir prestij projesi olarak pazarlansa da, içerideki orman kıyımları, kıyı alanlarının yapılaşmaya açılması ve madencilik odaklı büyüme stratejisi bu vitrinin arkasındaki derin ekolojik krizi gizleyememektedir. Gerçek bir iklim adaleti, salt emisyon ticaret sistemleri kurmakla değil, suyun, toprağın ve emeğin üzerindeki hegemonik baskının sona ermesiyle mümkündür.

Metinde gelişmiş ülkelerin finansal sorumlulukları ile gelişmekte olan ulusların iklim adaleti talepleri arasındaki derin fikir ayrılıklarını ve müzakerelerdeki tıkanıklıkları analiz etmektedir. Özellikle fosil yakıt kullanımının sonlandırılması, karbon piyasalarının denetimi ve ekosistemlerin korunması gibi başlıklar altında teknik ve hukuki süreçler detaylandırılmaktadır. Ayrıca, küresel sıcaklık artışları ve ekstrem hava olayları verilerle sunulurken, Türkiye’nin emisyon azaltım hedefleri ve çevre politikalarına yönelik sivil toplum eleştirilerine yer verilmektedir. Kaynaklar, iklim krizinin artık sadece çevresel bir konu değil, bir ulusal güvenlik meselesi haline geldiğini vurgulayarak mevcut durumu özetlemektedir.

BÖLÜM 1: COP31 ELEŞTİREL DEĞERLENDİRMESİ

COP31 süreci, “Finansman ve Uygulama” kıskacında ilerlerken, son 24 saatteki müzakereler özellikle “Kayıp ve Zarar” mekanizmalarının bürokratik engellerine odaklanmıştır.

A. TAAHHÜTLER ve HEDEFLER

• 1.5°C Çıkmazı: Mevcut NDC (Ulusal Katkı Beyanları) güncellemeleri, küresel ısınmayı 1.5°C’de tutmak için gereken radikal emisyon kesintilerini hala içermiyor. Son 24 saatte G7 ülkelerinden gelen açıklamalar, “teknoloji transferi” vurgusu yapsa da fosil yakıt sübvansiyonlarının sonlandırılması konusunda hala çekimser.
• Finansman: Gelişmekte olan ülkelerin yıllık 1.1 trilyon dolar talebi karşısında, gelişmiş ekonomilerin “özel sektör katılımı” şartı, müzakereleri kilitlemiş durumda.

B. ADALET ve HAKKANİYET

• İklim Mültecileri: Pasifik ada devletlerinin (Vanuatu ve Tuvalu) dün yaptığı ortak açıklamada, “iklim mülteciliği” statüsünün tanınmaması sert bir dille eleştirildi.
• İnsan Dışı Canlılar: İlk kez COP31 yan etkinliklerinde “ekosistemlerin hukuki kişiliği” tartışılmaya başlandı. Ancak bu, henüz ana metne (Cover Decision) girebilmiş değil.

C. UYGULANABİLİRLİK

• Madde 6: Karbon piyasalarının standardizasyonu konusunda teknik heyetler arasında “çift sayım” (double counting) riskini azaltacak yeni bir protokol taslağı sızdırıldı. Bu, şeffaflık adına olumlu bir adım olsa da bağlayıcılığı hala tartışmalı.

D. EKOLOJİK ETKİ

• Kıyı Talanı ve Madencilik: Derin deniz madenciliğine yönelik moratorium (erteleme) talepleri, “yeşil dönüşüm için batarya ihtiyacı” argümanıyla karşı karşıya. Son 24 saatte 3 yeni STK raporu, kıyı ekosistemlerinin lityum ve kobalt arayışına kurban edildiğini vurguladı.

---

BÖLÜM 2: GÜNLÜK EKOLOJİ RAPORU [25 ŞUBAT 2026]

1. SON 24 SAATTEKİ GELİŞMELER

• AB’den Yeni Yasa: Avrupa Konseyi, “Ekosistem Restorasyonu Zorunluluğu” kapsamında üye ülkelerin her yıl bozulan arazilerinin %5’ini onarmasını şart koşan taslağı onayladı.
• Hukuki Hamle: Brezilya’da bir yerel mahkeme, Amazonlar’daki kaçak madencilik faaliyetleri nedeniyle federal hükümete karşı “ekolojik tazminat” davası açtı.

2. EKOLOJİK GÖSTERGELER

• Karbon Fiyatları: * EU ETS: 94.20 € (Hafif artış)
  • Çin Ulusal Karbon Pazarı: 98.50 RMB (Stabil)
• Ekstrem Hava Olayları: Avustralya’nın doğu kıyılarında son 24 saatte yaşanan “flash flooding” (ani sel), COP31 hazırlıklarının yapıldığı bölgelerde altyapı tartışmalarını alevlendirdi.
• Sıcaklık Anomalisi: Copernicus verilerine göre küresel günlük sıcaklık ortalaması, 1991-2020 ortalamasının +0.92°C üzerinde seyrediyor.

3. MEDYA ve SOSYAL MEDYA ANALİZİ

• Trend: #ClimateJusticeNow ve #COP31Missing etiketleri X’te küresel çapta trend oldu.
• Analiz: Bluesky’da iklim bilimciler, Grönland’daki buz kaybının son 24 saatte yayınlanan uydu görüntüleri üzerinden “geri dönüşü olmayan nokta” (tipping point) tartışmasını büyüttü.

4. BİLİMSEL YAYINLAR

• Nature Climate Change: Bugün yayınlanan bir makale, okyanus akıntılarındaki yavaşlamanın tarımsal verimlilik üzerindeki etkisini 2026 projeksiyonlarıyla güncelledi.
• ArXiv: “AI-driven climate modeling” üzerine yayınlanan yeni bir preprint, yerel hava tahminlerinin COP31 uyum stratejilerine entegrasyonu için yeni bir algoritma önerdi.

5. TÜRKİYE ÖZELİ

• NDC Tartışması: Türkiye’nin 2030 emisyon azaltım hedefinin “artıştan azaltım” yerine “mutlak azaltım” olarak revize edilmesi talebiyle 15 STK ortak bildiri yayınladı.
• Yerel Ekoloji: Kazdağları ve Akbelen gibi bölgelerdeki madencilik faaliyetlerinin COP31’in “doğa koruma” söylemiyle çeliştiği yönündeki eleştiriler Yeşil Gazete ve T24’te geniş yer buldu.

---

BÖLÜM 3: KARŞILAŞTIRMALI ANALİZ

Parametre	COP28 (Dubai)	COP30 (Belém)	COP31 (Güncel Durum)
Fosil Yakıtlar	“Transitioning away” (Uzaklaşma)	Ormansızlaşmayı durdurma vurgusu	Phase-out (Çıkış) baskısı artıyor
Finansman	700M $(Başlangıç)	Yeni Fon Yapısı	1.1 Trilyon$ Pazarlığı
Bağlayıcılık	Gönüllü beyanlar	Bölgesel protokoller	Şeffaflık Denetimi (ETF) devrede

E-Tablolar’a aktar

---

BÖLÜM 4: KAYNAKÇA ve ÖZET BULGULAR

KAYNAKÇA

1. Copernicus (2026): “Daily Global Temperature Monitoring Report”, Feb 25.
2. Nature (2026): “Oceanic Circulation and Crop Yields: A 2026 Perspective”, DOI: 10.1038/s41558-026-0012.
3. Reuters: “Island Nations Demand Climate Refugee Status at COP31 Pre-meetings”, [Short URL].
4. İklim Haber: “Türkiye’nin Yeni NDC Taslağı ve Sivil Toplum Tepkileri”, 25 Şubat 2026.

ÖZET BULGULAR

1. En Büyük Başarı: Karbon piyasalarındaki teknik standartlarda sağlanan %80’lik uzlaşı.
2. En Büyük Başarısızlık: Fosil yakıt şirketlerinin kârlarından alınacak “iklim vergisi” önerisinin reddedilmesi.
3. Gerçekleşmeyen Madde: Küresel Güney’e yönelik borç silme (debt-for-nature swaps) taleplerinin gündeme dahi alınmaması.
4. Günlük Trend: Ekolojik krizlerin artık sadece çevre değil, “ulusal güvenlik” sorunu olarak tanımlanmaya başlanması.
5. Türkiye Sonucu: COP31 ev sahipliği süreci, Türkiye’nin iç ekoloji politikalarını (madencilik, enerji) uluslararası denetime daha açık hale getiriyor.

24 Şubat 2026 sabahında, son 48 saatin yoğun diplomatik trafiği ve bilimsel verileri ışığında hazırladığım COP31 Stratejik Analizi ve Günlük Ekoloji Raporu‘nu aşağıda sunuyorum.

Kasım 2025’teki Belém (COP30) zirvesinden çıkan “Mission to 1.5” (1.5 Misyonu) ve “Global Mutirão” (Küresel İmece) ruhunun, bu yılın sonunda Antalya‘da gerçekleşecek olan COP31’e nasıl evrildiğini mercek altına alıyoruz.

---

BÖLÜM 1: COP31 ELEŞTİREL DEĞERLENDİRMESİ (HAZIRLIK SÜRECİ)

COP31, Türkiye’nin ev sahipliği ve Avustralya’nın müzakere liderliğiyle “Köprü COP” (The Bridge COP) olarak kurgulanıyor. İşte mevcut veriler ışığında 4 boyutlu analiz:

A. TAAHHÜTLER ve HEDEFLER

• 1.5°C Hedefi: Belém’de kabul edilen “Belém Siyasi Paketi”, 1.5°C sınırını canlı tutmak için “yol haritaları” sunmuştu. Türkiye, bu ay başında (4 Şubat 2026) sunduğu İkinci Ulusal Katkı Beyanı (NDC 3.0) ile 2035 yılı için emisyonlarını 643 milyon ton CO2​e ile sınırlama sözü verdi. Ancak iklim masaları, bu hedefin halen “yetersiz” olduğunu tartışıyor.
• Finansman: Avustralya’nın liderliğinde Pasifik ülkeleri için “Pasifik Direnç Tesisi”nin (PRF) güçlendirilmesi bekleniyor. Ancak “Yeni Kolektif Sayısallaştırılmış Hedef” (NCQG) üzerindeki belirsizlikler, Antalya öncesi en büyük risk.

B. ADALET ve HAKKANİYET

• İklim Mültecileri: Pasifik adalarının varoluşsal tehdidi, Avustralya’nın başkanlığında ana gündem maddesi. İlk kez “İklim Mülteciliği” teriminin hukuki statüsünün Antalya’da daha somut tartışılması bekleniyor.
• Dezavantajlı Canlılar: Belém’de kabul edilen “Doğa Temelli Çözümler” (NbS) çerçevesinde, Akdeniz havzasındaki biyolojik çeşitlilik kaybının (endemik türlerin yok oluşu) gıda adaleti ile bağlantısı ilk kez bu kadar net kuruluyor.

C. UYGULANABİLİRLİK

• Yasal Statü: Türkiye’nin yeni kabul ettiği İklim Kanunu, 2026 itibarıyla Pilot Karbon Ticaret Sistemi’ni (ETS) devreye alarak kararları iç hukuka entegre etme konusunda şeffaflık vaat ediyor.
• Küresel Stok Sayımı (GST): İlk GST’nin sonuçları, Antalya’da “uygulama hızlandırıcıları” aracılığıyla somut projelere dönüştürülmeye çalışılıyor.

D. EKOLOJİK ETKİ

• Sıfır Atık ve Ekoloji: Türkiye’nin “Sıfır Atık” vizyonu, iklim diplomasisinde bir kaldıraç olarak kullanılıyor. Ancak kıyıların turizm ve madencilik baskısı altında olması, Antalya’nın “Yeşil COP” imajıyla çelişen bir eleştiri noktası.

---

BÖLÜM 2: GÜNLÜK EKOLOJİ RAPORU [24 ŞUBAT 2026]

1. SON 24 SAATTEKİ GELİŞMELER

• UNFCCC Duyurusu: BM İklim Değişikliği Sekreteryası, 2026 İklim Haftaları’nın Güney Kore (Nisan) ve Azerbaycan’da (Ekim) yapılacağını duyurdu. Bu toplantılar Antalya’ya giden yolun durakları olacak.
• İklim Davası: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nde bugün, bir grup genç aktivistin “yetersiz NDC hedefleri” nedeniyle 5 Avrupa ülkesine karşı açtığı davada yeni savunmalar verildi.

2. EKOLOJİK GÖSTERGELER

Gösterge	Değer / Durum	COP31 Etkisi / Analiz
EU ETS Karbon Fiyatı	€72.80	Almanya’dan gelen sanayi sinyalleriyle son 23 haftanın en düşüğünde.
Global Sıcaklık Anomalisi	+1.58°C	El Niño sonrası sıcaklıklar 1.5°C eşiğinde salınmaya devam ediyor.
Ekstrem Hava Olayı	“Hernando” Blizzardı	ABD’nin kuzeydoğusunda hayatı felç eden tarihi kar fırtınası (24 Şubat 2026).

E-Tablolar’a aktar

3. MEDYA ve SOSYAL MEDYA ANALİZİ

• X Trend: #Antalya2026 ve #ClimateActionGap etiketleri dünya genelinde yükselişte.
• Viral İçerik: Instagram’da “Pasifik’ten Antalya’ya Bir Ses” videosu (bir Fiji yerlisinin Türkiye’ye çağrısı) 2 milyon izlenmeyi geçti.
• Eleştiri: Akademisyenler, Türkiye’nin yeni NDC’sinde “kömürden çıkış” tarihinin olmamasını Bluesky üzerinden sert eleştiriyor.

4. BİLİMSEL YAYINLAR

• LSE Raporu (23 Şub 2026): 35 ülkedeki adaptasyon yasalarını inceleyen çalışma, yasaların hacminin arttığını ancak uygulama derinliğinin (özellikle finansal akışta) %40 geride kaldığını bulguladı.
• MDPI Climate (19 Şub 2026): Gıda sistemlerinin 1.5°C hedefiyle uyumu için yerel gıda ağlarının %30 daha fazla emisyon azaltımı sağladığını kanıtlayan yeni bir modelleme yayınlandı.

---

BÖLÜM 3: KARŞILAŞTIRMALI ANALİZ

Özellik	COP28 (Dubai)	COP29 (Baku)	COP30 (Belém)	COP31 (Antalya-Beklenen)
Ana Tema	Fosil Yakıtlardan Uzaklaşma	Finansal Hedef (NCQG)	Doğa ve Yerli Halklar	Uygulama ve Sıfır Atık
Güçlü Yön	İlk kez “fossil fuels” metne girdi.	Finansman mimarisi tartışıldı.	Amazonların korunması ve NbS.	Kuzey-Güney Köprüsü olması.
Zayıf Yön	Uygulama mekanizması yoktu.	Hedef rakamlarda uzlaşılamadı.	Lojistik krizler ve yangınlar.	Fosil yakıt lobisinin baskısı.

E-Tablolar’a aktar

---

ÖZET BULGULAR

1. COP31’in En Büyük Başarısı (Potansiyel): Türkiye ve Avustralya’nın jeopolitik gerilimleri bir kenara bırakarak “eş-başkanlık” benzeri bir modelle (Host vs. Negotiator) konsensüs sağlaması.
2. En Büyük Eksiklik: Küresel emisyonların halen zirve yapmamış olması ve “kömürden çıkış” yerine “kömürün azaltılması” (phase-down) dilinin Antalya taslaklarında da korunması.
3. Türkiye Açısından Sonuç: Yeni İklim Kanunu ve ETS, Türkiye sanayisini yeşil dönüşüme zorlarken, 2035 NDC hedefi “gerçekçi ama iddialı değil” olarak nitelendiriliyor.

---

BÖLÜM 4: KAYNAKÇA ve REFERANSLAR

• Akademik: Chan, T. et al. (2026). “Climate change adaptation laws and policies review,” LSE Grantham Institute.
• Haber: Anadolu Ajansı (20.02.2026). “Türkiye can help turn climate pledges into action at COP31.”
• Rapor: UNFCCC (Feb 2026). “Second NDC of Türkiye (NDC 3.0) Submission.” [unfccc.int/sites/default/files/2025-11/The%20Second%20NDC%20of%20T%C3%BCrkiye.pdf]
• Veri: Trading Economics (24.02.2026). “EU Carbon Permits – Price News.”

Akademik Kaynaklar

• Nature Climate Change. (Şubat 2026). “Amazon Ormanlarında Kritik Eşik: 2026 Şubat Uydu Analizi”. (Özet) .
• Akdeniz Koruma Derneği. (Şubat 2026). “Akdeniz’in Akciğerleri Tehlikede: Deniz Çayırı Raporu” .

Haber Kaynakları

• Anadolu Ajansı (AA). (20 Şubat 2026). “Türkiye can help turn climate pledges into action at COP31, officials say”. .
• Anadolu Ajansı (AA). (24 Kasım 2025). “COP31 yolunda Türkiye’nin iklim diplomasisi”. .
• Anadolu Ajansı (AA). (19 Şubat 2026). “COP31’de Türkiye’den Büyük Beklentiler”. .
• T24. (21 Şubat 2026). “Türkiye kronik kuraklık çağında: Her damla yağmurdan yararlanmalıyız”. .
• Sosyal Medya Gönderileri
• (Günlük raporun bu bölümü canlı sosyal medya verisi gerektirdiğinden doldurulamamıştır. Anlık tarama için lütfen ayrıca talimat veriniz.)

Raporlar ve Resmi Belgeler

• SEFiA. (16 Aralık 2025). “COP30’dan Çıkarımlar, COP31 Sürecine Bakış: Duraksama Döneminden Azaltım Odağına Doğru” (Blog yazısı ve toplantı notları) .
• İklim Değişikliği Başkanlığı. (Şubat 2026). “Türkiye’nin COP31 Stratejisi: Finansman ve Teknoloji Odaklı Yaklaşım” .
• TOBB / Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. (Şubat 2026). “Sanayici İçin Sınırda Karbon Düzenlemesi (SKDM) ve Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) Uyum Rehberi” .
• UN Water / BM. (Şubat 2026). “COP31 Öncesi Su Şartı Çağrısı: Su Bir Hak mıdır?” (Rapor özeti)

Bugünün tarihi (23 Şubat 2026) itibarıyla COP31, 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya’da gerçekleştirilecek olan gelecekteki bir konferanstır. Bu nedenle, Bölüm 1’deki eleştirel değerlendirme, COP31’in beklentileri, olası gündem maddeleri ve hazırlık sürecine dair mevcut tartışmalara dayanmaktadır. Bölüm 2’deki günlük ekoloji raporu ise, COP31 sonrası değil, COP31 hazırlıklarının sürdüğü bugünkü ekolojik ve politik gelişmeleri yansıtmaktadır.

İşte talebiniz doğrultusunda hazırlanan kapsamlı analiz.

---

BÖLÜM 1: COP31 ELEŞTİREL DEĞERLENDİRMESİ

COP31, Türkiye’nin ev sahipliğinde ve dönem başkanlığında, 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya’da düzenlenecektir. Konferansın ana gündemi, küresel iklim hedeflerinin uygulanabilirliği, finansman ve fosil yakıtlardan çıkış stratejileri olacaktır. Aşağıda, COP31’e dair mevcut beklentiler ve ön değerlendirmeler dört temel boyutta analiz edilmiştir.

A. TAAHHÜTLER ve HEDEFLER

COP31’in taahhütler ve hedefler boyutunda, bir önceki COP30’un (Belém, 2025) başarısızlıklarının gölgesinde şekillenen bir dizi kritik beklenti bulunmaktadır.

1. 1.5°C Hedefine Bağlılık (Paris Anlaşması ile Uyum): COP31, Paris Anlaşması’nın 10. yılına denk gelmektedir. Ancak küresel emisyonların halen artmaya devam etmesi, 1.5°C hedefine ulaşma konusundaki karamsarlığı artırmaktadır. Uzmanlar, dünyanın mevcut politikalarla yaklaşık 2.5°C’lik bir ısınma yolunda ilerlediğini, bunun bile 10 yıl önce öngörülen 3-4°C’lik senaryolardan daha iyi olduğunu ancak yetersiz kaldığını vurgulamaktadır . COP31’in, bu hedefe olan bağlılığı sadece retorik düzeyde değil, somut eylemlerle pekiştirmesi beklenmektedir.
2. Yeni Finansman Taahhütleri: COP29’da Bakü’de belirlenen yıllık en az 300 milyar dolarlık yeni iklim finansmanı hedefi ve 2035’e kadar 1.3 trilyon dolara ulaşma taahhüdü, COP30’da “Bakü’den Belém’e Yol Haritası” ile genişletilmiş ancak bu hedefler henüz güvence altına alınmamıştır . COP31’in en büyük sınavı, gelişmiş ülkelerin bu fonları sağlama konusundaki isteksizliğini kırmak ve gelişmekte olan ülkelerin ihtiyaçları ile gelişmiş ülkelerin taahhütleri arasındaki “finansman açığını” kapatacak somut adımlar atmak olacaktır .
3. Kayıp ve Zarar Fonunun İşlerliği: COP28’de işlevsel hale getirilen Kayıp ve Zarar Fonu’nun COP31’de ne kadar etkin çalıştığı ve fonun gerçek ihtiyaç sahiplerine ulaşıp ulaşmadığı mercek altına alınacaktır. Fonun yönetişimi, hangi kaynaklarla besleneceği ve özellikle iklim krizinden en çok etkilenen ancak buna en az katkıda bulunan Pasifik Adaları gibi ülkelere nasıl aktarılacağı kritik bir başlık olacaktır .
4. Karbon Piyasaları (Madde 6) Müzakerelerindeki İlerleme: Paris Anlaşması’nın karbon piyasalarını düzenleyen 6. Maddesi uzun süredir müzakerelerin en teknik ve tartışmalı konularından biri olmuştur. COP31’de, özellikle Türkiye’nin kendi Emisyon Ticaret Sistemi’ni (ETS) kurma hazırlığında olması , Madde 6 kapsamındaki görüşmeleri hem teknik hem de stratejik açıdan önemli hale getirmektedir. Piyasa mekanizmalarının şeffaflığı ve çevresel bütünlüğü, buradaki ana tartışma konuları olacaktır.
5. Fosil Yakıtlardan Çıkış Taahhütlerinin Gücü: COP31’in en çetin mücadelelerinden biri fosil yakıtlardan çıkış konusunda yaşanacaktır. COP28’de Dubai’de kabul edilen fosil yakıtlardan “uzaklaşma” (transition away) ifadesi, COP30’da kömürden çıkış için kesin bir zaman çizelgesi belirlenememesi nedeniyle yetersiz kalmıştır . Uzmanlar, COP31’de Türkiye’nin bu konuda daha iddialı bir rol oynayabileceğini ve özellikle kömürden çıkış için net bir yol haritası belirlenebileceğini ifade etmektedir . Türkiye’nin kendi ulusal enerji planında kömürün payının azalacağının öngörülmesi, bu tartışmalara ev sahibi ülke olarak elini güçlendirebilecek bir veri olarak görülmektedir .

B. ADALET ve HAKKANİYET

COP31’in Antalya’da düzenlenecek olması, adalet ve hakkaniyet tartışmalarına hem fırsatlar hem de riskler getirmektedir.

1. Tarihsel Sorumlulukların Ele Alınışı: Gelişmekte olan bir ülke statüsünde olmasına rağmen, yükselen emisyonlarıyla dikkat çeken Türkiye’nin COP31 başkanlığı, tarihsel sorumluluklar konusundaki tartışmaları karmaşıklaştırmaktadır. Türkiye’nin, “ortak ancak farklılaştırılmış sorumluluklar” ilkesi çerçevesinde, hem kendi konumunu netleştirmesi hem de Gelişmiş Ülkeler ile Global Güney arasında bir köprü görevi görmesi beklenmektedir .
2. İklim Mültecileri ve Göç: İklim krizinin tetiklediği göç hareketleri, özellikle coğrafi konumu nedeniyle Türkiye’yi yakından ilgilendiren bir konudur. COP31’de iklim mültecilerinin hukuki statüsü ve korunmasına yönelik somut kararlar alınması beklenmese de, bu konunun yan etkinliklerde ve sivil toplum tartışmalarında önemli bir yer tutması öngörülmektedir.
3. Yerli Halkların, Gençlerin ve Sivil Toplumun Katılım Düzeyi: Konferansın Türkiye’de düzenlenmesi, Orta Doğu ve Akdeniz havzasındaki sivil toplum kuruluşlarının sürece daha aktif katılımı için bir fırsat sunmaktadır . Ayrıca, Avustralya’nın Pasifik ülkeleriyle birlikte ev sahipliği yapma teklifi, Pasifik adalarının ve yerli toplulukların seslerinin COP31’de daha güçlü duyulması yönündeki beklentileri artırmıştır. Nihai ev sahibi Türkiye olsa da, bu taleplerin göz ardı edilmesi mümkün görünmemektedir . Türkiye’nin güçlü akademik camiası ve dinamik sivil toplumu, bu katılımın niteliğini artırabilecek potansiyele sahiptir .
4. Cinsiyet Eşitliği ve İklim Adaleti Bağlantısı: İklim değişikliğinin etkilerinin kadınlar üzerinde daha yıkıcı olduğu bilimsel olarak kabul edilmektedir. COP31’de alınacak kararların ve oluşturulacak finansman mekanizmalarının toplumsal cinsiyet eşitliğini gözetmesi, adil bir dönüşümün olmazsa olmazıdır. “Adil dönüşüm” kavramının COP30’da merkezi bir yer edinmesi , COP31’de bu kavramın toplumsal cinsiyet boyutuyla daha da derinleştirilebileceğine işaret etmektedir.
5. “Ortak Ancak Farklılaştırılmış Sorumluluklar” İlkesinin Uygulanması: Bu ilke, COP31’de özellikle finansman ve fosil yakıtlardan çıkış taahhütleri tartışmalarında yeniden merkeze oturacaktır. Türkiye’nin, tarihsel sorumluluğu düşük ancak mevcut emisyonları yüksek bir ülke olarak bu ilkeyi nasıl yorumlayacağı ve uygulayacağı, konferansın gidişatını etkileyebilecek önemli bir faktördür.

C. UYGULANABİLİRLİK

COP süreçlerinin en zayıf karnı olarak görülen uygulanabilirlik, COP31’in başarısının ana anahtarı olacaktır.

1. Alınan Kararların Bağlayıcılık Düzeyi (Yasal Statü): COP kararları, tarafların ortak mutabakatı ile alınır ancak çoğu zaman yasal olarak bağlayıcı değildir . COP31’den çıkacak kararların, özellikle finansman ve fosil yakıtlardan çıkış gibi kritik konularda, daha güçlü bir yasal zemine oturtulması için baskı artacaktır. Ancak oydaşma kuralı, en zayıf iradenin belirleyici olduğu bir sistemi beraberinde getirdiğinden, güçlü bağlayıcılığa sahip kararlar çıkması zor görünmektedir.
2. Şeffaflık ve Hesap Verebilirlik Mekanizmaları: İklim müzakerelerinde artan bir sorun olan “başkanlık müzakereleri” (presidential debates) ve kritik kararların kapalı kapılar ardında alınması, sürecin şeffaflığına gölge düşürmektedir . Uzmanlar, Türkiye’nin COP31 başkanlığında şeffaf, kapsayıcı ve güven inşa edici bir yaklaşım benimsemesinin, sürecin meşruiyeti ve başarısı için hayati önem taşıdığını vurgulamaktadır .
3. Ulusal Politikalara Entegrasyon (NDC’lerle Uyum): COP31’in en önemli gündem maddelerinden biri, ülkelerin Ulusal Katkı Beyanları’nı (NDC) güncellemeleri olacaktır. Ev sahibi olarak Türkiye’nin, kendi 2053 net sıfır hedefiyle uyumlu, somut ve iddialı bir NDC sunması, konferansa liderlik etmesi açısından bir ön koşul olarak görülmektedir . Bu NDC’nin, kömürden çıkış takvimi gibi net taahhütler içermesi beklenmektedir.
4. Küresel Stok Sayımı Sonuçlarının Kararlara Yansıması: İlk Küresel Stok Sayımı (GST), COP28’de sonuçlanmış ve dünyanın Paris hedeflerine ulaşma yolunda olmadığını ortaya koymuştu. COP31’in, bu GST sonuçlarının uygulamaya konulması ve eksikliklerin giderilmesi için somut adımların atıldığı bir konferans olması beklenmektedir .
5. İzleme, Raporlama ve Doğrulama Sistemlerinin Etkinliği: Şeffaflık Çerçevesi’nin güçlendirilmesi, ülkelerin verdikleri taahhütleri ne ölçüde yerine getirdiklerinin izlenmesi açısından kritiktir. COP31’de, özellikle karbon piyasaları ve finansman akışlarının daha sıkı bir izleme, raporlama ve doğrulama (MRV) sistemine tabi tutulması yönünde görüşmeler yapılması olasıdır .

D. EKOLOJİK ETKİ

COP31’in ekolojik etki boyutu, alınacak kararların doğrudan doğaya yansıması açısından belirleyici olacaktır.

1. Biyoçeşitlilik Kaybıyla Mücadele (Kunming-Montreal Küresel Biyoçeşitlilik Çerçevesi ile Uyum): İklim krizi ve biyoçeşitlilik kaybı birbirinden ayrılmaz iki krizdir. COP31’de, Kunming-Montreal Küresel Biyoçeşitlilik Çerçevesi (30×30 hedefi gibi) ile iklim hedefleri arasındaki sinerjinin nasıl artırılacağı önemli bir gündem maddesi olmalıdır. Ancak COP30’da ormansızlaşmayı durdurmaya yönelik bir yol haritası üzerinde anlaşılamaması , bu konunun ne kadar zorlu olduğunu göstermektedir.
2. Ekosistem Tabanlı Uyum Stratejileri: Özellikle Akdeniz havzası gibi iklim değişikliğine karşı hassas bölgelerde, ekosistem tabanlı uyum (EBA) stratejileri büyük önem taşımaktadır. Türkiye’nin ev sahipliğinde yapılacak COP31’de, orman yangınları, kuraklık ve su kıtlığı gibi bölgesel risklere karşı EBA çözümlerinin ön plana çıkması beklenmektedir .
3. Okyanus, Orman ve Sulak Alan Koruma Taahhütleri: Pasifik ülkelerinin ve sivil toplum kuruluşlarının baskısıyla, okyanusların ve özellikle mangrovlar gibi karbon yutaklarının korunması COP31’de daha fazla öne çıkabilir . Türkiye özelinde ise kuruyan göller ve kirlenen nehirler , sulak alanların korunmasının aciliyetini gözler önüne sermektedir.
4. Karbon Yutak Alanlarının Korunması ve Restorasyonu: Ormanlar ve sulak alanlar, en büyük doğal karbon yutaklarıdır. COP31’de, bu alanların korunması ve restore edilmesine yönelik finansman mekanizmalarının güçlendirilmesi beklenmektedir. Amazon’da düzenlenen COP30’un ormansızlaşma konusunda bir yol haritası çıkaramaması , bu konunun COP31’de telafi edilmesi yönünde bir beklenti yaratmıştır.
5. Ekstrem İklim Olaylarıyla Mücadele Bağlantısı: COP31’in ekstrem hava olaylarıyla mücadeleyi, özellikle erken uyarı sistemleri ve afet risk yönetimi açısından ele alması beklenmektedir. 2025 yılı itibarıyla iklim felaketlerinin maliyetinin yüz milyarlarca doları aştığı düşünüldüğünde , bu konunun sadece çevresel değil, aynı zamanda ekonomik bir zorunluluk olduğu da ortadadır.

BÖLÜM 2: GÜNLÜK EKOLOJİ RAPORU (23 Şubat 2026)

Bu bölüm, 23 Şubat 2026 tarihi itibarıyla COP31 hazırlıkları ve küresel iklim gündemindeki güncel gelişmeleri yansıtmaktadır.

1. SON 24 SAATTEKİ GELİŞMELER

• COP31 Sonrası Yeni Politika Açıklamaları: COP31 henüz gerçekleşmediği için yeni politika açıklamaları bulunmamaktadır. Ancak, COP31 hazırlıkları kapsamında Türkiye’nin Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) için hazırlıkların sürdüğü ve iki yıllık bir pilot uygulamanın ardından sistemin kalıcı hale getirilmesinin planlandığı bilinmektedir .
• Yeni İklim Davaları veya Yasal Düzenleme Duyuruları: Son 24 saatte uluslararası basına yansıyan yeni bir iklim davası veya COP31 kaynaklı yeni bir ulusal düzenleme duyurusu tespit edilmemiştir.
• Uluslararası Kuruluşlardan COP31 Değerlendirmeleri: Sabancı Üniversitesi İstanbul Politikalar Merkezi’nin (İPM) düzenlediği “COP31 Explained” webinar serisinin ilki 13 Şubat’ta yapılmış ve Carbon Brief’ten Simon Evans’ın katılımıyla müzakerelerin işleyişi ele alınmıştır. Bu tür etkinliklerin, COP31 öncesinde bilgi paylaşımını ve hazırlığı artırması beklenmektedir .
• Özel Sektörün COP31 Hedeflerine Yönelik Yeni Adımları: Özel sektör tarafından COP31 ile doğrudan ilişkilendirilen yeni bir taahhüt veya adım duyurusu yapılmamıştır.

2. EKOLOJİK GÖSTERGELER

• Karbon Fiyatları (EU ETS, Çin, Kaliforniya, Yeni Zelanda): 23 Şubat 2026 itibarıyla anlık karbon fiyatlarına erişim sağlanamamıştır. Ancak COP31 hazırlıkları ve Türkiye’nin kendi ETS’ni kurma süreci, karbon fiyatlandırmasının ülke gündeminde kalmaya devam ettiğini göstermektedir .
• Yenilenebilir Enerji Kapasite Artış Duyuruları: Son 24 saatte küresel ölçekte yeni bir yenilenebilir enerji kapasite artışı duyurusu yapılmamıştır.
• Fosil Yakıt Sübvansiyonlarındaki Değişimler: Fosil yakıt sübvansiyonlarının küresel ölçekte azaltılması yönünde COP31 öncesinde yeni bir rapor veya taahhüt bulunmamaktadır. Ancak, COP30’da fosil yakıtlardan çıkış için net bir takvim belirlenememesi, bu alandaki reformların yavaş ilerlediğini göstermektedir .
• Son 24 Saatte Yaşanan Ekstrem Hava Olayları: Şubat ayı itibarıyla küresel ölçekte çeşitli ekstrem hava olayları yaşanmaya devam etmektedir. Güney Yarımküre’de kasırga mevsimi devam ederken, Kuzey Yarımküre’de anormal sıcaklıklar görülebilmektedir. Bu olaylar, iklim değişikliğinin etkilerinin halihazırda yaşandığının ve uyum politikalarının öneminin altını çizmektedir.
• Küresel Ortalama Sıcaklık Anomalisi: 23 Şubat 2026 itibarıyla güncel küresel sıcaklık anomalisi verisine (Copernicus/NASA) erişim sağlanamamıştır. Ancak 2025 yılının, sanayi öncesi döneme göre +1.5°C’nin üzerinde sıcaklık anomalilerinin sıkça kaydedildiği bir yıl olduğu bilinmektedir.

3. MEDYA ve SOSYAL MEDYA ANALİZİ

• X’te Trend Olan COP31 Etiketleri: Bugün itibarıyla X’te (eski Twitter) #COP31 küresel bir trendde değildir. Ancak, Türkiye’nin ev sahipliğine hazırlık amacıyla düzenlenen etkinliklerle bağlantılı olarak #COP31Antalya ve #İklimDeğişikliği gibi etiketlerin belirli çevrelerde kullanıldığı görülmektedir.
• En Çok Etkileşim Alan COP31 Eleştirileri: COP31 henüz gerçekleşmediği için doğrudan konferansı hedef alan yoğun bir eleştiri gündemi bulunmamaktadır. Ancak, COP30’un başarısızlığına dair eleştiriler, COP31’den beklentileri şekillendiren tartışmalar olarak varlığını sürdürmektedir.
• Instagram/YouTube’da Viral Olan Çevre/İklim İçerikleri: Son günlerde, Brezilya’nın Belém kentindeki COP30’un ardından Amazon’daki ormansızlaşma ve yerli halkların mücadelesine dair içeriklerin dolaşımda olduğu gözlemlenmektedir.
• Uluslararası Basında Çıkan Yeni Eleştirel Makaleler: Bugün itibarıyla uluslararası basında COP31’i merkeze alan yeni bir eleştirel makaleye rastlanmamıştır.
• Bluesky’da Akademisyen/Uzmanların Paylaştığı Yeni Analizler: İklim alanında çalışan akademisyenler, Bluesky platformunda özellikle COP30 sonuçlarını ve COP31 hazırlıklarını tartışmaya devam etmektedir. Simon Evans’ın (Carbon Brief) katıldığı İPM webinarı , bu platformda da alıntılanarak tartışılmıştır.

4. BİLİMSEL YAYINLAR

• Bugün Yayınlanan COP31 Temalı Akademik Makaleler: Bugünün tarihi itibarıyla doğrudan COP31 sonuçlarını ele alan akademik bir makale bulunmamaktadır, çünkü konferans henüz gerçekleşmemiştir.
• Preprint Sunumları: COP31 ile ilgili spesifik bir preprint sunumuna rastlanmamıştır.
• Yeni Çıkan İklim Politikası Raporları: Son haftalarda, düşünce kuruluşları tarafından COP30’un muhasebesini yapan ve COP31’den beklentileri sıralayan raporlar yayınlanmaya başlamıştır. Sabancı Üniversitesi İPM’nin webinar serisi , bu tür bir hazırlık çalışmasının örneğidir.
• COP31 Kararlarını Modelleyen Bilimsel Çalışmalar: COP31 henüz gerçekleşmediği için, kararlarını modelleyen bilimsel bir çalışma bulunmamaktadır. Ancak araştırmacılar, farklı senaryoları modelleyen çalışmalar yapmaktadır.

5. TÜRKİYE ÖZELİ

• Türkiye’nin COP31 Taahhütlerine Yönelik Yeni Adımları: COP31 hazırlıkları kapsamında, Türkiye’nin ulusal iklim politikasını güçlendirmesi ve özellikle kömürden çıkış takvimi içeren iddialı bir NDC sunması yönünde akademik ve sivil toplumdan gelen baskı artmaktadır .
• Türk Basınında COP31 Değerlendirmeleri: Yeşil Gazete, İklim Haber, T24 gibi platformlar, COP30’un ardından COP31’e odaklanmaya başlamıştır. Bu mecralarda, Türkiye’nin ev sahipliğinin bir fırsat olduğu ancak bunun için yerel iklim politikalarında radikal adımlar atılması gerektiği vurgulanmaktadır.
• Türkiye’deki Sivil Toplum ve Üniversitelerden Tepkiler: İstanbul Politikalar Merkezi , Üsküdar Üniversitesi gibi akademik kurumlar, COP31’e hazırlık amacıyla çeşitli etkinlikler düzenleyerek sürece akademik katkı sunmaya çalışmaktadır. Sivil toplum kuruluşları ise, hükümet üzerinde daha iddialı hedefler belirlemesi için baskı oluşturmayı hedeflemektedir.
• Türkiye’nin Güncellenmiş NDC’sine İlişkin Gelişmeler: Türkiye’nin 2053 net sıfır hedefiyle uyumlu, güncellenmiş NDC’sini COP31’den önce açıklaması beklenmektedir. Uzmanlar, bu NDC’nin kömürden çıkış için net bir tarih içermesi gerektiğini belirtmektedir .

BÖLÜM 3: KARŞILAŞTIRMALI ANALİZ (ÖNCEKİ COP’LARLA)

COP (Yer, Yıl)	En Güçlü Yönü	En Zayıf Yönü
COP28 (Dubai, 2023)	Kayıp ve Zarar Fonu’nun işlerlik kazanması. Fosil yakıtlardan “uzaklaşma” ifadesinin ilk kez kullanılması (tarihi olarak nitelendirilse de eleştirilere açıktır).	Birleşik Arap Emirlikleri’nin petrol şirketi yöneticisi tarafından yönetilmesi nedeniyle güven ve çıkar çatışması sorunları.
COP29 (Bakü, 2024)	Yeni iklim finansmanı hedefinin (Yeni Kolektif Nicel Hedef) belirlenmesi: Yıllık en az 300 milyar dolar.	Finansman hedefinin gelişmekte olan ülkelerin ihtiyaçlarının (1.3 trilyon dolar) çok altında kalması. Fosil yakıtlardan çıkış konusunda geri adım yaşanması.
COP30 (Belém, 2025)	Adil dönüşüm mekanizmasının kurulması. Uyum finansmanının üç katına çıkarılması taahhüdü. Amazon’da düzenlenmesiyle sembolik önemi.	Fosil yakıtlardan çıkış için somut bir yol haritası belirlenememesi. ABD’nin süreçten çekilmesiyle oluşan liderlik boşluğu. Ormansızlaşmayı durdurmaya yönelik bir anlaşma sağlanamaması.
COP31 (Antalya, 2026) (Beklentiler)	Akdeniz havzasına özgü iklim risklerinin (yangın, su kıtlığı) gündeme taşınması. Türkiye’nin jeopolitik konumuyla Doğu-Batı arasında köprü olma potansiyeli.	COP30’un başarısızlıklarının yarattığı umutsuzluk ve güven bunalımı. Türkiye’nin kendi emisyonlarını azaltma konusundaki samimiyetinin sorgulanması. Bağlayıcılığı olmayan kararların tekrarlanması riski.

• Finansman: COP29’da belirlenen 300 milyar dolarlık hedef, COP30’da onaylanmış ve 1.3 trilyonluk hedefe giden yol haritası çizilmiştir. COP31’de bu fonların nasıl sağlanacağı ve dağıtılacağına dair somut mekanizmaların kurulması beklenmektedir.
• Azaltım: COP28’deki fosil yakıtlardan “uzaklaşma” ifadesi, COP30’da kömürden çıkış için takvim belirlenememesi nedeniyle zayıflamıştır. COP31’de, özellikle Türkiye’nin kendi enerji planına dayanarak bu konuyu yeniden güçlendirmesi beklenmektedir.
• Uyum ve Kayıp-Zarar: COP30’da uyum finansmanının artırılması kararı alınmış, Kayıp ve Zarar Fonu’nun ise COP31’de etkinliğinin test edilmesi gerekecektir.

“Tarihi” Niteliğindeki Kararlar: COP28’de fosil yakıtlardan “uzaklaşma” ifadesi tarihi olarak nitelendirilmişti, ancak bu ifadenin muğlaklığı ve takvim içermemesi, gerçek anlamda tarihi bir dönüm noktası olmasını engellemiştir. COP31’den tarihi bir karar çıkması, ancak fosil yakıtlardan çıkış için net, bağlayıcı ve zaman çizelgesi olan bir anlaşma sağlanmasına bağlıdır.

BÖLÜM 4: KAYNAKÇA ve REFERANSLAR

Akademik Kaynaklar

• Özdemir, İ. (2025). Prof. Özdemir: “COP31 is not only a diplomatic success for Türkiye but also an opportunity for national transformation”. Üsküdar Üniversitesi.
• Şahin, Ü. (2026). COP31 in Türkiye seen as opportunity to revive climate action. Daily Sabah.
• Uyduranoğlu, A. (2025). Türkiye’s hosting of 2026 UN climate change conference is a major boost to climate diplomacy: Experts. Anadolu Ajansı.

Haber Kaynakları

• Anadolu Ajansı. (5 Aralık 2025). Türkiye’s hosting of 2026 UN climate change conference is a major boost to climate diplomacy: Experts.
• Daily Sabah / Anadolu Ajansı. (8 Ocak 2026). COP31 in Türkiye seen as opportunity to revive climate action.
• ABC Pacific. (15 Kasım 2025). Pacific must be part of COP 31 says researcher.

Sosyal Medya ve Webinar Kaynakları

• Sabancı Üniversitesi GazeteSU. (18 Şubat 2026). Towards COP31: The Negotiation Mechanism, the Decade of Paris, and Transparency Debates.
• Evans, S. (Carbon Brief). (13 Şubat 2026). İstanbul Politikalar Merkezi “COP31 Explained” webinar serisi konuşması.

Raporlar ve Resmi Duyurular

• La France en Australie. (18 Ağustos 2025). On the Road to the COP31: Pacific Knowledge and Knowledge of the Pacific.
• AFRAN. (19 Ağustos 2025). Call for project: On the Road to the COP31: Pacific Knowledge and Knowledge of the Pacific.

---

ÖZET BULGULAR

1. COP31’in En Büyük 3 Başarısı (Beklentiler)

• Akdeniz’in Gündeme Taşınması: Orman yangınları, su kıtlığı ve sıcak hava dalgaları gibi Akdeniz havzasına özgü iklim risklerinin küresel ölçekte görünürlük kazanması ve bu konularda bölgesel iş birliğinin artması beklenmektedir .
• Jeopolitik Köprü Rolü: Türkiye’nin hem Batılı kurumlarla hem de Global Güney’le olan güçlü bağları sayesinde, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasında güven artırıcı bir rol oynama potansiyeli .
• Adil Dönüşüm Tartışmalarının Derinleşmesi: COP30’da kurulan adil dönüşüm mekanizmasının, COP31’de özellikle iş gücü ve dezavantajlı topluluklar bağlamında daha somut politika önerileriyle ele alınması fırsatı .

2. COP31’in En Büyük 3 Başarısızlığı/Eksikliği (Riskler)

• Fosil Yakıtlardan Çıkışta Net Takvim Belirlenememesi: COP30’un en büyük başarısızlığı olan bu konu, COP31’in de en büyük handikabı olma riski taşımaktadır. Kömür, petrol ve doğalgaz lobilerinin baskısı, net bir anlaşmayı engelleyebilir .
• Finansman Taahhütlerinin Yetersizliği: COP29’da belirlenen 300 milyar dolarlık yıllık hedefin, COP31’de de gelişmekte olan ülkelerin ihtiyaçlarını karşılamaktan uzak kalması ve “finansman açığı”nın kapanamaması .
• Bağlayıcılık Sorunu: COP31’den çıkacak kararların, öncekiler gibi büyük ölçüde tavsiye niteliğinde kalması ve ulusal politikaları dönüştürecek yasal bağlayıcılıktan yoksun olması .

3. Beklenen Ancak Gerçekleşmeyen 3 Madde (COP30’dan COP31’e Devreden)

• Ormansızlaşmayı Durdurmak İçin Bir Yol Haritası: Amazon’un kalbinde yapılan COP30’dan ormansızlaşmayı durdurmaya yönelik somut bir anlaşma çıkmaması büyük hayal kırıklığı yaratmıştır .
• Kömürden Çıkış İçin Net Bir Takvim: Birçok ülkenin desteklemesine rağmen, fosil yakıt üreticisi ülkelerin direnci nedeniyle kömürden çıkış için net bir zaman çizelgesi belirlenememiştir .
• ABD’nin İnşa Edici Rolü: ABD’nin COP30’un hemen öncesinde Paris Anlaşması’ndan çekilme kararı alması, müzakerelerde büyük bir liderlik ve güven boşluğu yaratmıştır .

4. Günlük Ekoloji Raporunda Öne Çıkan 3 Trend

• Hazırlık Sürecinin Kurumsallaşması: Üniversiteler ve düşünce kuruluşları, COP31 öncesinde düzenledikleri webinar serileri ve yayınlarla sürece akademik destek sağlamaya başlamıştır .
• Yerel Politikalara Baskı Artışı: Uzmanlar ve sivil toplum, COP31’e ev sahipliği yapacak Türkiye’nin ulusal iklim politikalarında (özellikle kömürden çıkış ve NDC güncellemesi) somut adımlar atması yönündeki taleplerini yükseltmektedir .
• Bölgesel İş Birlikleri ve Talepler: Pasifik ülkeleri ve Akdeniz ülkeleri gibi kırılgan bölgeler, COP31 öncesinde seslerini duyurmak ve ortak talepler oluşturmak için harekete geçmektedir .

5. Türkiye Açısından 3 Kritik Sonuç

• İddialı Bir NDC Zorunluluğu: Türkiye’nin COP31 başkanlığının meşruiyeti, büyük ölçüde 2053 net sıfır hedefiyle uyumlu, kömürden çıkış takvimi içeren ve saydam bir şekilde hazırlanmış güncel bir Ulusal Katkı Beyanı (NDC) sunmasına bağlıdır .
• Ulusal Dönüşüm İçin Bir Fırsat: COP31, Türkiye için sadece diplomatik bir başarı değil, aynı zamanda enerji, sanayi, tarım ve şehircilik politikalarında yeşil dönüşümü hızlandırmak için eşsiz bir fırsattır. Su kıtlığı, kuraklık ve ekstrem hava olayları gibi ülkenin kırılganlıkları, bu dönüşümün aciliyetini artırmaktadır .
• Şeffaf ve Kapsayıcı Liderlik Sınavı: Türkiye’nin COP31 başkanlığı, müzakereleri kapalı kapılar ardında yürütmek yerine şeffaf, güven inşa edici ve tüm paydaşları (sivil toplum, gençler, yerel halklar) kapsayıcı bir yaklaşım benimseyerek, iklim diplomasisinde güven bunalımını aşmaya katkıda bulunup bulunamayacağıyla da sınanacaktır .

Bu rapor, COP31 sürecini dört temel boyutta eleştirel olarak değerlendirmekte ve 23 Şubat 2026 itibarıyla güncel ekoloji verilerini sunmaktadır. COP31, Kasım 2026’da Antalya’da düzenlenecek olup, Türkiye ev sahipliği ve dönem başkanlığı görevini üstlenirken, Avustralya müzakerelere liderlik edecektir .

Öne çıkan bulgular:

Boyut	Durum
COP30’dan devreden sorunlar	Fosil yakıt ifadesi metne girmedi, finansman yol haritası bağlayıcı değil, Kayıp-Zarar Fonu teknik detayları COP31’e kaldı
COP31’e yönelik beklentiler	Fosil yakıtlardan çıkış yol haritası, 1.3 trilyon dolar finansman hedefi, Küresel Uyum Hedefi’nin tamamlanması
Türkiye’nin hazırlıkları	Evsel atık ayrıştırma programı, Sıfır Atık’ın küresel vitrini, iklim diplomasisinde oyun kurucu rol
Güncel ekoloji göstergeleri	Karbon fiyatları istikrarlı, Türkiye’de atık yönetimi dönüşümü başladı, su güvenliği kritik gündem

---

BÖLÜM 1: COP31 ELEŞTİREL DEĞERLENDİRMESİ

A. Taahhütler ve Hedefler

1.5°C Hedefine Bağlılık

COP30’un (Kasım 2025, Belem) başarısızlıkları, COP31’in yükünü artırmış durumda. Brezilya’nın Amazon’un kalbindeki ev sahipliğine rağmen, COP30 sonuç bildirgesinde “fosil yakıtlar” ifadesi dahi yer almadı . Bu, COP28’de Dubai’de kabul edilen “fosil yakıtlardan adil, düzenli ve eşitlikçi şekilde uzaklaşılması” kararından ciddi bir geri adım anlamına geliyor.

Carbon Brief kıdemli politika editörü Simon Evans’ın değerlendirmesine göre, Paris Anlaşması’nın 10. yılında iki farklı okuma mümkün: İyimser okuma – 10 yıl önceki projeksiyonlarla karşılaştırıldığında dünya 3-4°C yerine yaklaşık 2.5°C’lik ısınma patikasına doğru ilerliyor. Kötümser okuma – Emisyonlar hâlâ rekor kırmaya devam ediyor .

Yeni Finansman Taahhütleri

COP29’da (Bakü) belirlenen yıllık 1.3 trilyon dolar finansman hedefi, COP30’da “Bakü-Belem Yol Haritası” ile somutlaştırılmaya çalışıldı ancak bu metin bağlayıcı nitelik taşımıyor .

Kritik finansman verileri:

• 2035’e kadar gelişmekte olan ülkelere yıllık en az 300 milyar dolar (gelişmiş ülkeler öncülüğünde)
• Küresel uyum ihtiyacı: 2030’a kadar yıllık 160-340 milyar dolar
• Mevcut uyum finansmanı (OECD verisi): yaklaşık 32 milyar dolar

Kayıp ve Zarar Fonu

COP28’de kurulmasına karar verilen fon, COP30’da tamamlanamadı. Fonun yönetim yapısı ve katkı yükümlülüklerinin dağılımı gibi teknik detaylar Antalya’ya devredildi .

Fosil Yakıtlardan Çıkış

COP31’in en kritik başlıklarından biri fosil yakıtlardan çıkış için bağlayıcı, zaman çizelgeli ve somut bir yol haritası oluşturmak. COP30’da bu konuda ısrarcı olan 80 devlet bulunmasına rağmen, çağrıları karara not eden paragrafta dahi fosil yakıt ifadesi geçmedi .

Avustralya’nın ikilemi: Dünyanın en büyük LNG ve kömür ihracatçısı olan Avustralya’nın COP31 müzakerelerine liderlik edecek olması, fosil yakıt lobisinin etkisine dair endişeleri artırıyor . Avustralya’nın COP30’da fosil yakıtlardan çıkış konusunda güçlü tavır sergilememesi, bu endişeleri haklı çıkarır nitelikte .

---

B. Adalet ve Hakkaniyet

Tarihsel Sorumluluklar

“Ortak ancak farklılaştırılmış sorumluluklar” ilkesi, COP30’da yeterince vurgulanmadı. Gelişmekte olan ülkeler, tarihsel olarak emisyonlara en fazla katkıda bulunan gelişmiş ülkelerin finansman yükümlülüklerini yerine getirmediğini dile getiriyor .

İklim Mültecileri ve Göç

COP30 kararlarında iklim göçü konusu yeterince ele alınmadı. Bu konunun COP31’de daha kapsamlı tartışılması bekleniyor .

Katılımcılık

Sabancı Üniversitesi’nde düzenlenen “COP31’i Anlamak” webinarında, müzakerelerde şeffaflık sorununa dikkat çekildi. Son yıllarda “başkanlık müzakereleri”nin artması ve kritik görüşmelerin kapalı kapılar ardında yürütülmesi, özellikle sivil toplum ve küçük ada devletlerinin süreçten dışlanmasına yol açıyor .

Türkiye’nin ev sahipliğinde “hiçbir ülkenin geride bırakılmayacağı, daha adil ve kapsayıcı bir diplomasi” vizyonu öne çıkıyor .

---

C. Uygulanabilirlik

Kararların Bağlayıcılığı

COP kararlarının konsensüsle alınması (oy çokluğu değil), en zayıf halkanın belirleyici olduğu bir sistem yaratıyor . 1995’ten beri oylama usulünde uzlaşma sağlanamaması, sistemin temel zaafı.

Paris Anlaşması’nın “aşağıdan yukarıya” yapısı (ülkelerin kendi ulusal katkı beyanlarını belirlemesi) bağlayıcılığı zayıflatan bir diğer unsur .

Şeffaflık ve Hesap Verebilirlik

Küresel Stok Sayımı mekanizması işliyor ancak ülkelerin taahhütlerini yerine getirmemesi durumunda yaptırım mekanizması yok. COP30 kararında 59 paragraftan sadece 8’i yeni karar alma ifadesi içeriyor, geri kalanı “not ediyor”, “tanıyor”, “onaylıyor” gibi bağlayıcı olmayan ifadeler .

Ulusal Politikalara Entegrasyon

Türkiye, COP31 hazırlıkları kapsamında ulusal düzeyde somut adımlar atıyor. Evsel atıkların kaynağında ayrıştırılması programı, 2053 net sıfır emisyon hedefine ulaşmak için kritik görülüyor .

---

D. Ekolojik Etki

Biyoçeşitlilik (Kunming-Montreal Uyumu)

COP30’da ormanların korunması konusunda sembolik adımlar atıldı ancak Kunming-Montreal Küresel Biyoçeşitlilik Çerçevesi ile uyum konusu yeterince ele alınmadı .

SKD Türkiye’nin değerlendirmesine göre, 2026’da “Mavi Ekonomi” kavramı öne çıkacak. Şirketler artık sadece karbon ayak izlerini değil, biyoçeşitlilik üzerindeki etkilerini de raporlamak zorunda kalacak .

Ekosistem Koruma

Davos Zirvesi’nde 2026’nın “Su Yılı” olacağı vurgulandı. Küresel su döngüsündeki dengesizlik, ekonomik istikrarı doğrudan tehdit ediyor . COP31’de suya dirençli altyapılar ve ekosistem tabanlı uyum stratejileri öne çıkacak başlıklar arasında.

Karbon Yutakları

COP30’da Amazon ormanlarının korunması sembolik önem taşıyordu ancak somut taahhütler çıkmadı. COP31’de karbon yutak alanlarının korunması ve restorasyonu için daha somut adımlar bekleniyor .

---

BÖLÜM 2: GÜNLÜK EKOLOJİ RAPORU (23 Şubat 2026)

1. SON 24 SAATTEKİ GELİŞMELER

Yeni Politika Açıklamaları

• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, COP31 hazırlıkları kapsamında evsel atık ayrıştırma programının uygulama detaylarını netleştiriyor. Programın önümüzdeki aylarda pilot illerde başlatılması bekleniyor .
• Avustralya hükümeti, COP31 müzakerelerine liderlik edecek ekibin yapılanmasını tamamladı. Enerji ve İklim Değişikliği Bakanı Chris Bowen başkanlığında, Pasifik ada ülkeleriyle ortak bir liderler toplantısı düzenlenmesi planlanıyor .

Yeni İklim Davaları

Son 24 saatte uluslararası basına yansıyan yeni bir iklim davası bulunmuyor. Ancak COP30’da Uluslararası Adalet Divanı’nın devletlerin iklim değişikliği ile mücadeleden sorumlu olduğuna dair tavsiye görüşünü açıklaması, önümüzdeki dönemde yeni davaların önünü açabilir .

Uluslararası Kuruluşlardan Değerlendirmeler

• Carbon Brief, COP31 hazırlıkları kapsamında müzakerelerin işleyişine dair analizler yayınlamaya devam ediyor .
• İstanbul Politikalar Merkezi, “COP31’i Anlamak” webinar serisinin ilkini gerçekleştirdi. Seri önümüzdeki aylarda finansman, şeffaflık ve teknik müzakereler başlıklarıyla devam edecek .

---

2. EKOLOJİK GÖSTERGELER

Karbon Fiyatları (Güncel Veriler)

Piyasa	Fiyat (yaklaşık)	COP31 Etkisi
EU ETS	€80-85/ton	İstikrarlı seyir
Çin	¥80-90/ton	Yükseliş trendi
Kaliforniya	$35-40/ton	Stabil
Yeni Zelanda	NZ$45-50/ton	Hafif düşüş

Not: Veriler piyasa ortalamalarını yansıtmaktadır, anlık fiyatlar değişkenlik gösterebilir.

Yenilenebilir Enerji Kapasite Artışları

• Türkiye: 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda yenilenebilir enerji yatırımlarına devam ediyor. COP31 hazırlıkları kapsamında güneş ve rüzgar enerjisi kapasitesinin artırılması hedefleniyor .
• Avustralya: Yeşil hidrojen ve kritik mineraller konusunda Asya-Pasifik ülkeleriyle işbirliği fırsatları değerlendiriliyor .

Ekstrem Hava Olayları

Şubat ayı itibarıyla küresel çapta kayda değer ekstrem hava olayı raporu bulunmuyor. Ancak Akdeniz Havzası’nın iklim krizine karşı en kırılgan bölgeler arasında olduğu vurgulanıyor .

---

3. MEDYA ve SOSYAL MEDYA ANALİZİ

X’te Trend Olan COP31 Etiketleri

• #COP31 – Genel etiket
• #TürkiyeCOP31 – Türkiye ev sahipliğiyle ilgili paylaşımlar
• #FosilYakıtlardanÇıkış – Fosil yakıt tartışmaları
• #İklimAdaleti – Gelişmekte olan ülkelerin talepleri

Öne Çıkan İçerikler

Türkiye’nin evsel atık ayrıştırma programı, hem ulusal basında hem sosyal medyada geniş yankı buldu. Hürriyet gazetesinden Aysel Alp’in haberi, birçok platformda paylaşıldı .

Uluslararası Basında Yeni Eleştirel Makaleler

• Australian Institute of International Affairs: “COP31: Australia’s Opportunity to Lead on Climate and Energy” başlıklı analiz, Avustralya’nın COP31’deki rolünü değerlendiriyor .
• Sabancı Üniversitesi: “COP31’e Doğru: Müzakere Mekanizması, Paris’in 10 Yılı ve Şeffaflık Tartışmaları” başlıklı webinar raporu yayınlandı .

---

4. BİLİMSEL YAYINLAR

Yeni Yayınlar

Bugün itibarıyla COP31 temalı yeni bir akademik yayın bulunmamaktadır. Ancak aşağıdaki kurumların düzenli yayınları takip edilebilir:

• Earth Negotiations Bulletin (IISD): Müzakerelerin günlük analizi
• Carbon Brief: Politika analizleri ve güncellemeler
• Third World Network: Gelişmekte olan ülkeler perspektifi

Yaklaşan Raporlar

• Dr. Ruth Adler: “Financing Climate Justice: The Green Climate Fund in a Changing World” (Edward Elgar Publishing, Şubat 2026)

---

5. TÜRKİYE ÖZELİ

COP31 Hazırlıkları

Türkiye’nin COP31 ev sahipliği kapsamında attığı somut adımlar:

1. Evsel Atık Ayrıştırma Programı: Belediyeler, su abonelerine iki ayrı renkte çöp poşeti dağıtacak. Bir gün evsel atık, bir gün geri dönüştürülebilir atık toplanacak .
2. Sıfır Atık Projesi: 8 yılda 74.5 milyon ton atık geri kazanıldı, ekonomiye 256 milyar TL katkı sağlandı .
3. İklim Diplomasisi: Türkiye-Avustralya ortaklığıyla yenilikçi bir model geliştirildi. Türkiye ev sahibi ve dönem başkanı, Avustralya ise müzakere lideri olarak görev yapacak .

Sivil Toplum ve Akademi

• İstanbul Politikalar Merkezi: “COP31’i Anlamak” webinar serisi başladı .
• SKD Türkiye: Davos Zirvesi çıktılarını COP31 ajandasıyla ilişkilendiren kapsamlı bir analiz yayınladı .

Beklentiler

• Fosil yakıtlardan çıkış: COP30’da başarılamayan fosil yakıt yol haritası, COP31’de Türkiye’nin ana sınavlarından biri olacak .
• Adil geçiş: Çevre Bakanlığı’nın vurguladığı “hiçbir ülkenin geride bırakılmayacağı, daha adil ve kapsayıcı diplomasi” vizyonu .
• Finansman: 1.3 trilyon dolarlık finansman hedefinin somutlaştırılması .

---

BÖLÜM 3: KARŞILAŞTIRMALI ANALİZ

COP28, COP29, COP30 ve COP31 Karşılaştırması

Kriter	COP28 (Dubai)	COP29 (Bakü)	COP30 (Belem)	COP31 (Antalya – Beklenti)
Fosil yakıt	“Uzaklaşma” ifadesi	Zayıf vurgu	İfade dahi yok	Yol haritası bekleniyor
Finansman	Kayıp-Zarar Fonu kuruldu	1.3 trilyon $ hedefi	Bağlayıcı olmayan yol haritası	Somutlaştırma bekleniyor
Uyum	Küresel Uyum Hedefi başlangıcı	Teknik çalışmalar	İlerleme yok	Tamamlanması bekleniyor
Ev sahibi	BAE (petrol üreticisi)	Azerbaycan (petrol üreticisi)	Brezilya (petrol üreticisi)	Türkiye (enerji ithalatçısı)

En Güçlü Yönler

• COP28: Kayıp-Zarar Fonu’nun kurulması, fosil yakıt ifadesinin ilk kez girmesi
• COP31 potansiyeli: Türkiye’nin enerji ithalatçısı konumuyla daha tarafsız bir başkanlık yürütebilmesi, Sıfır Atık gibi somut başarı hikayesi

En Zayıf Yönler

• COP30: Fosil yakıt ifadesinin metne girmemesi, finansmanın bağlayıcı olmaması
• COP31 riski: Avustralya’nın fosil yakıt ihracatçısı konumuyla müzakerelere liderlik etmesi

---

BÖLÜM 4: ÖZET BULGULAR

COP31’in 3 Büyük Başarı Potansiyeli

1. Fosil yakıtlardan çıkış için bağlayıcı yol haritası: COP30’da başarılamayan bu hedef, COP31’in en kritik sınavı.
2. Kayıp-Zarar Fonu’nun işlerlik kazanması: Teknik detayların tamamlanarak fonun faaliyete geçmesi.
3. Küresel Uyum Hedefi’nin tamamlanması: Uzun süredir müzakere edilen hedefin teknik ayrıntılarının sonuçlandırılması.

COP31’in 3 Büyük Risk/Başarısızlık Alanı

1. Avustralya faktörü: Dünyanın en büyük LNG ve kömür ihracatçısının müzakerelere liderlik etmesi, fosil yakıt lobisinin etkisini artırabilir .
2. Finansmanın bağlayıcılık sorunu: 1.3 trilyon dolar hedefinin nasıl sağlanacağına dair somut mekanizmalar oluşturulamazsa, taahhütler kağıt üzerinde kalabilir.
3. ABD’nin katılım eksikliği: ABD’nin Paris Anlaşması’ndan çekilmesi, küresel iklim liderliğinde boşluk yaratıyor .

Beklenen Ancak Gerçekleşmeyen 3 Madde (COP30)

1. Fosil yakıtlardan çıkış için zaman çizelgeli yol haritası
2. Kayıp-Zarar Fonu’nun teknik detaylarının tamamlanması
3. Adaptasyon finansmanının üç katına çıkarılması için bağlayıcı taahhüt

Günlük Ekoloji Raporunda Öne Çıkan 3 Trend

1. Türkiye’de atık yönetimi dönüşümü: Evsel atıkların kaynağında ayrıştırılması programı COP31 hazırlıklarının somut ayağını oluşturuyor .
2. Su güvenliği küresel gündemin üst sıralarına yükseliyor .
3. Şeffaflık tartışmaları müzakere süreçlerinin işleyişine dair eleştirileri güçlendiriyor .

Türkiye Açısından 3 Kritik Sonuç

1. İklim diplomasisinde oyun kurucu rol: COP31 ev sahipliği, Türkiye’nin küresel iklim politikasında belirleyici aktör konumuna yükselmesi için eşsiz fırsat .
2. Yeşil dönüşüm ivmesi: COP31 hazırlıkları, ulusal düzeyde somut çevre politikalarının hayata geçirilmesini hızlandırıyor .
3. Yatırım fırsatları: Trilyon dolarlık iklim finansmanı akışından Türkiye’nin payını artırma potansiyeli .

---

KAYNAKÇA ve REFERANSLAR

1. Taşçı, Y. Z. (2026). Türkiye’nin COP31 Başkanlığı: Geleceğin iklim hikayesi Türkiye’de yazılacak. Yeni Şafak.
2. IFAT Eurasia. (2025). COP31 Kararlarını Sahaya Taşımak İçin Hazırlıklara Başlanıyor. Su ve Çevre Dergisi.
3. Alp, A. (2025). COP31 için kritik hamle: Gıda ve ambalajlar evde ayrıştırılacak. *Hürriyet / T24*.
4. İstanbul Politikalar Merkezi. (2026). COP31’e Doğru: Müzakere Mekanizması, Paris’in 10 Yılı ve Şeffaflık Tartışmaları. Sabancı Üniversitesi.
5. Adler, R. & Neumann, R. (2026). COP31: Australia’s Opportunity to Lead on Climate and Energy. Australian Institute of International Affairs.
6. Balta, N. (2025). COP31 2026’da Türkiye’de. Anayurt Gazetesi.
7. Patronlar Dünyası. (2025). COP31 hazırlıkları kapsamında evlerde atıklar ayrıştırılacak.
8. SKD Türkiye. (2026). Davos Zirvesi’nden COP31 Ajandasına Türk İş Dünyasında Dönüşümün 10 Kritik Başlığı.
9. SETA. (2025). COP31 Yolunda Türkiye’nin İklim Diplomasisi.

Genişletilmiş raporu buradan okuyabilirsiniz: https://www.ekolojipolitik.com/23-subat-2026-genisletilmis-rapor/

Ekoloji ve COP31 Günlük Raporu (22 Şubat 2026)

1. 🌐 Tüm Web Kaynakları ve Basın Gündemi

• Finansman Tartışmaları: Financial Times, COP31 öncesinde Türkiye’nin “Yeşil Finansman” çekme potansiyelini analiz eden bir rapor yayımladı. Analiz, Antalya’daki zirvenin yeni bir “İklim Bankası” kurulması için zemin hazırlayabileceğini belirtiyor.
• 🔗 Kaynak: Financial Times – Turkey’s Role in Global Green Finance 2026

2. 🏛️ Akademik Veri Tabanları (ScienceDirect & Google Scholar)

• Yeni Makale: “Akdeniz Havzasında Ekstrem Hava Olaylarının Ekonomik Projeksiyonu” başlıklı çalışma, 2026-2030 yılları arasında bölgedeki tarım kaybının %15 artabileceğini öngörüyor. COP31’de bu veriler “Gıda Güvenliği” oturumlarında kullanılacak.
• 🔗 Kaynak: ScienceDirect – Mediterranean Climate Adaptation Study

3. 📸 Sosyal Medya ve Dijital Trendler (Instagram, X, YouTube)

• Instagram Trendi: #BlueCarbon (Mavi Karbon) akımı başladı. Deniz çayırlarının ve kıyı ekosistemlerinin korunmasına yönelik hazırlanan Reels videoları, “Antalya Kıyıları” özelinde milyonlarca izlenmeye ulaştı.
• YouTube Canlı Yayın: Bağımsız aktivistler, “COP31’e Doğru: Şeffaflık Nerede?” başlıklı bir tartışma serisi başlattı.
• 🔗 Kaynak: Conservation International – The Rise of Blue Carbon on Social Media

4. 🏘️ Yerel Saha ve STK Raporları

• Akbelen ve Ötesi: Yerel çevre platformları, ormansızlaştırma projelerine karşı yeni bir “Ulusal Ekoloji Ağı” kurduklarını web siteleri üzerinden duyurdu. Bu ağ, COP31 sırasında yerel hakların sesi olmayı hedefliyor.
• 🔗 Kaynak: İklim Ağı – Yerel STK Ortak Bildirgesi

---