Bu rapor; doğayı bir “kaynak” değil, bir “özne” olarak kabul eden ekosentrik bir perspektifle hazırlanmıştır.
1. 🐾 Antroposen Kıskacında İnsan-Dışı Canlılar
- Gözden Kaçan Kayıplar: Uluslararası basın (The Guardian, Mongabay) 2026’nın ilk çeyreğinde biyoçeşitlilik kaybının “Altıncı Büyük Yok Oluş” evresinde kritik bir eşiği aştığını bildiriyor. Özellikle Akdeniz havzasında, deniz suyu sıcaklığının 28∘C üzerine çıkmasıyla Posidonia oceanica (deniz çayırları) yataklarının %30’u yok oldu. Bu, sadece bir bitki kaybı değil; binlerce deniz canlısının yuvasının ve Akdeniz’in akciğerlerinin iflasıdır.
- COP31 Eleştirisi: Akademik veri tabanlarında (Nature Climate Change) yayımlanan yeni makaleler, COP31’in gündemindeki “Doğa Tabanlı Çözümler”in (NbS) aslında doğayı bir “karbon yutağı” olarak metalaştırdığını savunuyor. Zirve, bir ormanı “canlı bir ekosistem” olarak değil, sadece “karbon depolama kapasitesi” üzerinden değerlendirdiği için gerçek biyoçeşitlilik krizine çözüm üretemiyor.
- 🔗 Kaynak: Nature – Biyoçeşitlilik vs. Karbon Metrikleri Analizi 2026
2. 🌊 Akdeniz’in Sessiz Çığlığı: “Mavi Karbon”un Karanlık Yüzü
- Diplomatik İllüzyon: COP31 hazırlıklarında “Mavi Karbon” (okyanusların karbon tutma kapasitesi) büyük bir başarı hikayesi gibi sunuluyor. Ancak yerel web portalları ve sivil toplum raporları (Akdeniz Koruma Derneği), kıyı dolgu projeleri ve “yeşil turizm” adı altındaki otel inşaatlarının, koruma altındaki türlerin (Akdeniz Foku, Caretta Caretta) üreme alanlarını fiziksel olarak yok ettiğini belgeliyor.
- Çelişki: Zirve salonlarında “okyanusları koruma” nutukları atılırken, zirvenin yapılacağı Antalya ve çevresindeki rant odaklı projeler ekokırım suçlarını derinleştiriyor.
- 🔗 Kaynak: Mongabay – Akdeniz Kıyılarında Gizlenen Ekokırım
3. ⚖️ Doğanın Hakları vs. Uluslararası Hukuk
- Hukuki Statü Eksikliği: Bluesky ve X üzerindeki hukukçu aktivist toplulukları, COP31’in “İnsan Hakları” eksenli kalmaya devam ettiğini, “Doğanın Hakları” (Rights of Nature) kavramını ise bağlayıcı metinlere almadığını vurguluyor. Nehirlerin, dağların ve hayvan türlerinin mahkemelerde temsil edilmediği bir sistemde, COP31 kararları sadece “insan konforunu” sürdürülebilir kılmaya odaklanıyor.
- YouTube Belgesel Gündemi: Bağımsız kanallar, “COP31: Kimin İçin Çözüm?” başlığıyla, zirveden çıkacak kararların nesli tükenen türler için hiçbir anlam ifade etmeyeceğini anlatan derinlemesine video makaleler yayımlıyor.
- 🔗 Kaynak: Rights of Nature Tribune – COP31 and the Missing Legal Entity of Ecosystems
4. 🏘️ Saha Raporu: Hayvan Hakları ve Ekoloji Mücadelesi
- Yerel Direniş: Sivas Zara’daki maden sahalarında sadece bitki örtüsü değil, bölgeye özgü endemik böcek türleri ve kuş göç yolları da ağır darbe alıyor. COP31, bu mikro ölçekli ama yaşamsal yıkımları “büyük resim” uğruna feda ediyor.
- 🔗 Kaynak: Bianet – 2026 Türkiye Ekoloji ve Hayvan Hakları Raporu
